Trénto
Da Wikipedia, ła ençiclopedia libara.
 Trento |
|||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
|
|||||||||
| Stato: |  Itałia |
||||||||
| Regione: |  Trentin-Alto Adexe |
||||||||
| Provincia: |  Trento |
||||||||
| Coordinate: | Coordinate: | ||||||||
| Altitudine: | 190 m s.l.m. | ||||||||
| Superficie: | 157 km² | ||||||||
| Abitanti: | 112.142 31-12-2005 | ||||||||
| Densità: | 702 ab./km² | ||||||||
| Frassioni: | Vedi elenco | ||||||||
| Comuni contigui: | Giovo, Lavis, Albiano, Terlago, Vezzano, Civezzano, Padergnone, Pergine Valsugana, Calavino, Lasino, Vigolo Vattaro, Garniga Terme, Cavedine, Cimone, Aldeno, Besenello | ||||||||
| CAP: | 38100 | ||||||||
| Prefiso teł: | 0461 | ||||||||
| Codice ISTAT: | 022205 | ||||||||
| Codice catasto: | L378 | ||||||||
| Nome abitanti: | trentini o tridentini | ||||||||
| Santo patrono: | San Vigilio | ||||||||
| Giorno festivo: | 26 de giugno | ||||||||
  |
|||||||||
| Sito istitusionałe | |||||||||
Trénto (Trent in Trentin) l'è ła sità cavedal de ła Provinzsia Autonoma de Trénto, en ła Region Trentin-Alto Àdexe e en Itałia. Ła sta su łe rive del Àdexe e l'è sircondada de monti alti sirca miłesinquezsénto-domiłe metri. Ła ga pasà sentomiła abitanti e l'è recordada dapertuto perché dal 1545 al 1563 gh'è stà el Conséjo de Trénto.
[modifica] Geografia fìxica
Ła sità ła se cata sol fondoval del'Àdexe, 55 km a sud de Bolxan e 100 km a nord de Verona. A ovest ła xé sorastada dal Mónte Bondon (Cima Palon 2090 m s.l.m.), a nordovest da ła Paganeła (2125 m s.l.m.), a nordest dal Mónte Całixio (1096 m s.l.m.), a est da ła Marsoła (1738 m s.l.m.) e a sudest da ła Vigołana (Becco de Fiładona, 2150 m s.l.m.). Ghe se cata ła stasion meteorològega de Trento; ła sità ła xé stada ła pì coverta da ła "nevegada del sècoło".
Ła sità de Trénto rapprexenta el sentro un'àrea urbana conprexa longitudinalmente fra Mexołonbardo e Roveredo e diładada a est verso ła Valsugana, oltre el comun de Pergine.
Trénto ła prexenta estreme deversidà teritoriałi e de popołasion. Ła popołasion comunal non ła xé presente soło en sità, ma anca en un mucio de sentri sparsi (soborghi), tanto difarenti l'un dal'altro e chei conserva ancora na propia identità che ła sia urbana, paexana, rural o montana. Ła sità antiga conta 55.197 abitanti (otobre 2004). El comun corisponde al'aglomarà urban, al qualè xé qualca volta incluxo quel de Lavis (8.000 ab.; i supera conpagni i 120.000 abitanti). Łe altre localedà confinanti łe xé separae par motivi orogràfeghi.
Fra i soborghi, quel pì popołoxo el xé Gardoło (a nord de ła sità, 12.449 abitanti ła sircoscrision), mentre quel manco popołado el xé Sardagna (soło 1.106 abitanti). Ła magioransa dei soborghi ła xé distribuida sol fondoval del'Àdexe o su łe cołine a est de ła sità, mentre el paexin de Sardagna, catà a ovest el xé su un pian pieroso a 560 metri s.l.m. e el xé łigà al fondoval da na pìcena funivia; i paexi del Bondon i xé invese catai fra i 490 metri s.l.m. de Vìgoło Baxelga ei 1650 metri de Vaxon e i fa tuti parte de ła stesa sircoscrisione comunal.
Ła grandesa del teritorio comunal ła fa derivar dónca na densità de popołasion miga carateristiga de sità conpate e a forte concentrasion de popołasione (668 ab./km² contro, par exempio, i 1.869 ab./km² de Bolxano).
Trénto ła tien un łigame molto streto co ła montagna, en particołar col Mónte Bondon, ciamà anca l'Alpe de Trénto, parte del teritorio comunal se pol 'ndarghe so en poco tenpo dal sentro sitadin co ła strada provincial.
Visin a ła conca de łe Viote del Bondon xé posìbile vixitar el Sentro de Ecołogia Alpina e el giardin botànego e anca tacar l'escursion verso ła Rexerva Natural Integral de łe Tre Sime del Bondon (Cornet, Dos d'Abramo e Sima Vèrda).
|
I 15.803 ètari dei quałi el xé conposto el comun de Trénto i xé cusì divixi (en órdene de grandesa):
|