Rubel

Carski banknot jednorublowy, 1898

Radziecki banknot jednorublowy, 1961

Carska moneta pięciorublowa, 1899

100 000 rubli białoruskich z 2005 r.

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Rubel Rosja - Mikołaja II Romanowa

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Rubel ZSRR

Rubel (ros. рубль – rubl; biał. рубе́ль – rubiel) – jednostka monetarna używana obecnie na Białorusi, w Rosji, a także w nieuznawanych republikach: Naddniestrzu (oficjalnie część Mołdawii) oraz Abchazji i Osetii Południowej (oficjalnie części Gruzji). Dawniej używany był także w Rosji carskiej i terytoriach zależnych (m.in. w Królestwie Polskim – Kongresówce), a także w ZSRR, Tadżykistanie i na Łotwie).

Rubel dzieli się na 100 kopiejek.

[edytuj] Nazwa

Według jednej z wersji, nazwa rubla pochodzi od rosyjskiego czasownika рубить (rubiť) – "odcinać" (od sztuki srebra).

[edytuj] Historia rubla

[edytuj] Od średniowiecza do Rosji carskiej

Rubel jako jednostka monetarna znany był już od XIII w., początkowo w Nowogrodzie Wielkim, był odpowiednikiem grzywny (nowogrodzkiej) srebra, emitowanym w postaci srebrnych sztabek i odpowiadał 200 diengom. Później pozostał jedynie jako jednostka obrachunkowa, równa nadal 200 diengom, a od 1534 r. 100 kopiejkom. Dopiero Aleksy I Romanow wybił w 1654 r. monetę talarową o wartości rubla. Na stałe jako moneta pojawił się od 1704 r., w wyniku reformy pieniężnej Piotra Wielkiego.

[edytuj] Po I wojnie światowej

Po zakończeniu wojny oddzielne waluty o nazwie "rubel" wprowadzone zostały m.in. w Armenii, Azerbejdżanie, Gruzji, Harbinie (dzisiejsze Chiny), na Łotwie, w Republice Dalekiego Wschodu, Turkiestanie.

[edytuj] Związek Radziecki

W Związku Radzieckim, od 1922 r. używany był rubel radziecki (SUR). W 1964 r. wprowadzono rubel transferowy jako walutę rozliczeniową między krajami RWPG.

[edytuj] Lata 90. XX wieku

Po rozpadzie Związku Radzieckiego, w niektórych byłych republikach radzieckich zostały wprowadzone waluty tymczasowe. Wśród nich dwie nosiły nazwę "rubel":

• rubel łotewski (1992-1993),
• rubel tadżycki (1995-2000).

[edytuj] Współczesność

Obecnie w użyciu są:

• rubel rosyjski (od 1998 RUB, 1992-1997 RUR) – używany także w Abchazji i Osetii Południowej,
• rubel białoruski (od 2000 BYR, 1992-1999 – BYB),
• rubel naddniestrzański (od 1994, symbol PRB nie jest włączony do normy ISO 4217).

[edytuj] Rubel rosyjski

Kurs rosyjskiego rubla był ustalany odgórnie przez Centralny Bank Rosji do 29 czerwca 2006 r., kiedy podjęto decyzję o jego uwolnieniu. Od lipca 2006 r. kurs ustala rynek. W maju 2008 r. 1 rubel był wart 0,0935 PLN.

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Banknoty rosyjskie 1898-1917